Interview met Ans Markus naar aanleiding van haar expositie in de Eusebiuskerk in Arnhem (t/m 28 augustus).

14-08-2011

 

Wie is Ans Markus?

“Ik ben op 29 januari  1947 in Halfweg geboren en ik volgde het Laurens Costerlyceum in Haarlem. Als schilder ben ik autodidact. Ik woon samen en Sigrid mijn dochter is tevens mijn muze”.

 

Ans schildert al meer dan dertig jaar en in die periode heeft zij een eigen symboliek ontwikkeld waarin de vrouw een belangrijke rol speelt. ”Mijn verbondenheid met dit thema gaat terug tot mijn tienerjaren en mijn eerste, traumatische huwelijk”. Ans kreeg bekendheid met haar vrouwen in windsels. De diepere betekenis van dit werk was de vrouwelijke melancholie. Landelijke bekendheid kreeg zij tussen 1986 en 1990 met dubbelportretten van moderne meesters als Picasso, Léger en Klee. In de daaropvolgende jaren werkte zij door aan de ontwikkeling van haar eigen beeldtaal. Ondanks andere themakeuzen behield die toch een grote mate van consistentie waardoor haar werk altijd authentiek en direct herkenbaar is.

 

Haar schilderijen maakten al vroeg indruk op het publiek. De introverte persoonlijkheid die zij is kwam daardoor volop in de schijnwerpers te staan. Dit commerciële succes heeft haar persoonlijke ontwikkeling niet geblokkeerd. “Ik herken mij niet in het beeld dat de media van mij hebben opgeroepen. Mijn persoon en mijn werken zijn altijd gekenmerkt gebleven door ernst, discipline en ambachtelijkheid in beeld en door een teruggetrokken leven in de kleine wereld van mijn atelier”.

 

Wat heeft jou ertoe gebracht te gaan schilderen?

“Ik teken al vanaf mijn elfde en tijdens de middelbare school stonden de kantlijnen van mijn algebra en meetkunde boeken vol met mode tekeningen. Voor deze vakken waren mijn cijfers op het Lyceum dan ook zeer onvoldoende”.

 

Ans introduceerde in haar werk een persoonlijke mythologie die een eigen denk-, ervarings- en gevoelswereld omvat. De niet aflatende grondigheid en onbarmhartigheid waarmee zij vanaf 1978 haar zelfonderzoek in een openbaar medium als de schilderkunst heeft doorgezet en daarmee een stem gaf aan breed levende vrouwelijke gevoelens, getuigen van een pioniersgeest. In deze zin is haar kunst van niet alleen vernieuwend, maar ook onmiskenbaar authentiek!

 

“De laatste jaren wordt mijn werk gekenmerkt door enerzijds een bredere oriëntatie op de maatschappij en anderzijds een meer spirituele inhoud. De beginperiode was voor mij een integere maar sterke uiting om mijn scheiding en opgelopen verdriet letterlijk en figuurlijk van mij af te schilderen. Daarna volgden meerdere thema’s die mij inspireerden zoals o.a.: Cirkels, Hommages aan Abstracten, Spiegels, Medea en Taal van het lichaam”. Door haar openheid en fijne, realistische stijl van schilderen komen haar boodschappen herkenbaar en verrassend naar voren. Haar werk bestaat uit veel blauw, grijs en wit tinten en centraal staan de vrouwfiguren die emoties op symbolische wijze verbeelden.

 

Waar werk je het liefste mee?

“Al meer dan 30 jaar gebruik ik olieverf, als ik workshops geef werken we met acryl, mede omdat het sneller werkt. Mijn penselen gaan van grof naar fijn”.

 

Zijn er kunstenaars die jou inspireren?

In een interview met Koos de Wilt zei ik: “Dankzij mijn partner ben ik anders gaan kijken, heb ik geleerd moderne schilderijen te waarderen. Met name van Brancusi kan ik helemaal stil worden. De simpele lijnen, de eenvoud ontroeren me. Ik zou er meer van willen weten. Los van wat je erover kunt lezen is kunst voor mij een object waar je een emotie bij krijgt en dat gemaakt is door iemand die daar zijn gevoel in gestopt heeft.

 

De schilder Jean Rustin maakt schilderijen van mannen die er niet vrolijk uitzien. Ik zou misschien de neiging hebben om dingen anders te maken.  Zijn werk is dramatischer en dat vind ik juist fascinerend aan hem. Er zijn een heleboel mensen die naar de vrolijke kant van het leven kijken en het is fantastisch als je dat kunt. Maar bij mij zitten er waarschijnlijk een aantal genen in mijn lichaam die eerder het drama opzoeken, ik vind niet dat alles holakidee is. Ik wil ook naar die andere kant kijken, omdat ik dan het gevoel krijg dat ik niet de enige ben die dingen voelt zoals ik ze voel.

 

Bij oude kunst heb ik twee gevoelens. Enerzijds kijk ik of de kop, de handen, de verhoudingen kloppen, anderzijds kijk ik naar de emotie. Maar meer nog dan oude kunst heb ik de neiging naar moderne kunst te kijken. Bij oude kunst doet de inhoud mij minder, bij moderne kunst mis ik vaak het vakmanschap. Misschien ouderwets, maar ik vind dat een portret gewoon moet lijken. Dat hoeft niet perse de fysieke gelijkenis zijn, maar kan ook een echte emotie zijn. Frans Hals kon dat nog beter dan Rembrandt. Bij Picasso’s portretten van vrouwen gaat het meer om de verbeelding van de emotie. Ik ken een portret waarop hij een heel uitdagende vrouw schildert – een emotie die ik wel herken bij mensen, maar zelf niet zo kan voelen. Ik zit anders in elkaar”.

 

Heb je nog een tip voor de lezer?

“Er komen vaak mensen op mijn pad die graag willen gaan schilderen, maar denken tekenen over te kunnen slaan… Mijn advies is altijd: ga naar de academie of op een hobbyclubje en probeer veel te tekenen: anatomie, perspectief, stillevens – alles wat maar los en vast zit tekenen – en daarna pas een kwast pakken”.

 

Waar ben je op dit moment mee bezig?

“Op dit moment ben ik bezig met klei, met was en brons… Even sinds zo’n dertig jaar geen kwast in mijn handen”.

 

De laatste jaren bezoekt Ans bijna iedere ochtend haar oude moeder van 99 in het bejaardenhuis. Daar getuigen de schilderijen van die zij maakt van de oude handen en het 24-schilderijen tellende veelluik “de levenscyclus”. “Om de zwaarte van deze ochtenden wat lichter te maken, besloot ik in de middagen feestelijke schilderijen te schilderen die over de buitenkant gaan. Zo ontstaan de hommages aan grote couturiers. Een groter contrast is bijna niet denkbaar”.

 

Op dit moment is er tot en met  28 augustus 2011 een overzichtstentoonstelling in de Eusebiuskerk in Arnhem waar niet alleen de “hommages aan grote couturiers” getoond worden, maar ook schilderijen over de betrekkelijkheid van het leven. “Het gaat mij om de binnenkant en de buitenkant… Mijn dagelijkse bezoekjes aan mijn moeder bepalen de sfeer van de schilderijen die ik de laatste jaren heb gemaakt. Daarnaast ben ik dus als contrast vanuit deze innerlijke emotie letterlijk de buitenkant gaan schilderen. Mijn liefde voor mode heeft mij daarbij geholpen. Zo ontstonden zo’n 36 hommages aan grote couturiers zoals Dior, Chanel, Balenciaga, Ferré, Alexander Mc.Queen, Vivienne Westwood, Jean Paul Gaultier, Viktor & Rolf, Yamamoto en anderen.”

 

Waarom heb je er voor gekozen deze schilderijen te laten zien?

“Ik heb deze schilderijen laten zien, omdat ze momenteel spelen”.

 

 

 

 

 

Op maandag 29 augustus is er in de Eusebiuskerk een Ans Markus arrangement. U wordt ontvangen met koffie, thee en gebak waarna een boeiende film over het leven en werk van Ans Markus wordt vertoond. Ans Markus verzorgt daarna zelf een rondleiding over de tentoonstelling. Meer informatie is te verkrijgen op: www.ansmarkus.nl en op www.eusebius.nl.